To fall from grace

(English is below)

“จะร่วงหล่นเพื่อหวนคืน” ต่อยอดจากการค้นคว้าเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ และตลาดของกล้วยไม้ในประเทศไทย จากที่เคยเป็นวัตถุแห่งความปรารถนาของชนชั้นสูงยุคล่าอาณานิคม สู่ปัจจุบันที่เป็นไม้ตัดดอกส่งออกอันดับหนึ่งของประเทศ โดยศิลปินได้ใช้เวลาออกตามหากล้วยไม้สกุลหวายพันธุ์ปอมปาดัวร์ (Dendrobium Pompadour) ซึ่งเคยมีอดีตอันรุ่งโรจน์ ในฐานะที่เป็นสายพันธุ์ที่ทำให้ตลาดกล้วยไม้ไทยเติบโตในยุคแรกเริ่ม แต่ปัจจุบันนั้นร่วงหล่นสูญหาย เพราะถูกแทนที่ด้วยกล้วยไม้สกุลหวายพันธุ์โซเนียสีม่วงขาวที่พบเห็นได้อย่างดาษดื่น 

ด้านหนึ่งของนิทรรศการ ศิลปินจงใจเปิดเผยภาพของมาดามปอมปาดัวร์เพียงบางส่วน พื้นผิวที่น่าลุ่มหลงเปล่าเปลือยราวกับผิวมนุษย์ คำสารภาพที่ลับที่สุดปิดทับอยู่บนภาพดอกไม้ และประติมากรรมทองแท้ที่สร้างขึ้นจากการบอกเล่าของศิลปิน เป็นทั้งเครื่องหมายของการ “อุทิศแด่” และทวงคืนคุณค่าให้กับกล้วยไม้ที่ศิลปินทั้งหมกมุ่นและอาลัยร่วมอย่างลึกซึ้ง

อีกฝั่งหนึ่ง กล้วยไม้หวายโซเนีย (Dendrobium Sonia) สีม่วงขาวปรากฏตัวอย่างโดดเด่น ภาพถ่ายที่ฉูดฉาดมันวับชวนให้นึกถึงภาพโฆษณาที่อาศัยการจัดฉากเพื่อให้ได้ภาพที่สมบูรณ์ที่สุด แลดูยั่วยวนแต่แข็งกระด้าง ส่วนผลงานศิลปะจัดวางนำกล้วยไม้ชนิดนี้มาให้ผู้ชมเลือกซื้อในราคาที่แล้วแต่จะกำหนด อ้างไปถึงการผลิตซ้ำ และเพื่อแสดงความภูมิใจระดับชาติกับตลาดส่งออกไม้ตัดดอกไทยในเวทีเศรษฐกิจโลก

นิทรรศการนี้จึงเป็นการบอกเล่าเรื่องราวคู่ขนาน ทั้งการถ่ายทอดประสบการณ์เควียร์ส่วนตัวของศิลปิน ผ่านหวายปอมปาดัวร์ ที่เปรียบเสมือนตัวตนที่คลุมเครือในอดีต หรือหวายโซเนียที่ผ่านกระบวนการประนีประนอมแล้วในปัจจุบัน ในขณะเดียวกันนิทรรศการก็ตั้งคำถามและวิพากษ์กลไกการให้คุณค่า ภายใต้เงื่อนไขของสังคม และระบบทุนนิยม จนกระทั่งทำให้มนุษย์–ทั้งที่รู้ตัว และไม่รู้ตัว–ได้มีอำนาจตัดสินการอยู่รอดของสิ่งมีชีวิตอื่น

“To fall from grace” is a culmination of Naraphat Sakarthornsap’s research into the history and market of orchids in Thailand, tracing the orchid’s trajectory from its status as an object of elite desire during the colonial era, to its current status as the country’s number one cut-flower export. The series originated from the artist’s quest to find the Dendrobium “Pompadour”. Once a glorious species that generated profit for the Thai orchid market, it has since fallen from favor fading away to be replaced by the ubiquitous purple and white Dendrobium “Sonia”.

On one side, the artist chooses to reveal only partial views of the Pompadour. From images of enlarged petals with texture like naked skin, and deepest sexual confessions, to sculpture made of real gold hand-fabricated per the artist’s verbal explanations, these artworks serve as artistic mementos and an act of reclaiming value for a species whose decline the artist deeply laments. 

On the other side, Dendrobium “Sonia” takes over the space. Saturated, sickly glossy images evoke staged commercial ads aimed for perfection, seducing yet stiff. The installation takes a participatory turn, where the audience is encouraged to purchase potted orchids at their own price. The series underscores the idea of reproduction and Thailand’s national pride in holding its space in the global cut flower market.

This exhibition therefore presents a parallel narrative: expressing the artist’s personal queer experience through Pompadour, which represents ambiguous identity in his past, and Sonia, which represents compromised identity today. At the same time, this exhibition questions the mechanism of valuation—how it thrives under social and capital conditions—and critiques the disturbing reality of anthropocentrism, where humans can dictate other species’ survival.